Xi Jinping, Putin ile görüştü

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, bu sabah Çin’de resmi ziyarette bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. İki lider, Çin-Rusya İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Antlaşması’nın süresinin uzatılmaya devam edilmesi konusunda mutabık kaldı.

İki lider sırasıyla dar kapsamlı ve geniş kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Xi Jinping görüşmede bu yılın Çin-Rusya Stratejik İşbirliği Ortaklık İlişkileri’nin kurulmasının 30. yıldönümü ve “Çin-Rusya İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Antlaşması” nın imzalanmasının 25. yıldönümü olduğunu söyledi.

Xi, iki ülkenin “binlerce zorluğa ve darbeye rağmen daha da güçlenme” azmiyle karşılıklı siyasi güveni ve stratejik işbirliğini sürekli derinleştirdiğini, “yeni zirvelere ulaşma” ruhuyla her alandaki işbirliğini genişlettiğini ve “karmaşık koşullar içinde bile soğukkanlı kalabilme” cesaretiyle uluslararası adalet ile hakkaniyeti savunduğunu belirtti. Xi bu sayede, Çin-Rusya ilişkilerinin adım adım bugünkü düzeye taşındığını ifade etti.

Günümüzde çalkantılı uluslararası ortamda tek taraflılık ve hegemonyacılık şeklindeki ters akıntı yayıldığına dikkat çeken Xi, ancak barış, kalkınma ve işbirliğinin hâlâ halkın isteği ve çağın eğilimi olduğunu vurguladı.

Xi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyeleri ve dünyanın önemli büyük güçleri olarak Çin ve Rusya’nın, stratejik ve uzun vadeli bir bakış açısıyla daha nitelikli kapsamlı stratejik koordinasyon sayesinde her iki ülkenin kalkınmasına ivme kazandırması ve daha adil ile makul bir küresel yönetişim sistemi kurması gerektiğini kaydetti.

İki taraf arasında karşılıklı siyasi güvenin sürekli derinleştiğini, ekonomi, ticaret, yatırım, enerji, bilim, teknoloji, kültür ve yerel yönetimler gibi alanlardaki işbirliğinin ilerlediğini ve halklar arasındaki bağların güçlendiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Xi, Çin-Rusya ikili ilişkilerinin daha fazla başarının elde edildiği ve daha hızlı gelişen bir aşamaya girdiğini kaydetti.

Çin Cumhurbaşkanı Xi, Çin-Rusya ilişkilerinin uzun vadeli, sağlıklı, istikrarlı ve yüksek kaliteli kalkınmasını kararlılıkla teşvik etmenin, iki tarafın temel çıkarları ve dünyadaki kalkınma eğilimleri doğrultusunda yaptığı stratejik bir tercih olduğunu söyledi. Xi, “iki ülkenin tüm kurumları, Devlet Başkanı Putin ile vardığım önemli mutabakatları tam olarak uygulamaya koymalı, tarihsel fırsatları iyi değerlendirmeli, karşılıklı güven temelini giderek sağlamlaştırmalı, iş birliğinin niteliğini giderek artırmalı ve dostluk yolunu giderek genişletmelidir.” ifadelerini kullandı.

Xi Jinping, iki tarafın, ulusal kalkınma ve canlanma hedeflerine odaklanması, Çin-Rusya iş birliği mekanizmasının kapsamlı ve eksiksiz özelliklerinden tam olarak yararlanması, her alandaki iş birliğinin kapsamlı planlamasını güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Xi, iki tarafın, ekonomik ve ticari yatırım, enerji kaynakları, ulaştırma, bilimsel ve teknolojik inovasyon gibi pratik iş birliğinin niteliğini ve düzeyini yükseltmesi, öncü alanlardaki iş birliğini aktif olarak planlaması ve yeni kaliteli üretici güçlerle büyüme için yeni bir motor oluşturması, nesiller boyu sürecek dostluğu sürdürmek temelinde, eğitim, kültür, sinema, turizm, spor gibi alanlarda iş birliğini güçlendirmesi gerektiğinin altını çizdi. İki tarafın, çok taraflı koordinasyonu derinleştirmesi, Birleşmiş Milletler, Shanghai İşbirliği Örgütü, BRICS, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) gibi çok taraflı platformlarda koordinasyon ve uyumu daha da yakınlaştırması, savaş sonrası uluslararası düzeni ve uluslararası hukukun otoritesini korumada kararlı olması, Küresel Güney'i birleştirerek küresel yönetişim sistemi reformunun doğru yönüne liderlik etmesi gerektiğini yineledi.

Putin, iki tarafın ortak çabaları sayesinde Rusya-Çin ilişkilerinin eşi görülmemiş bir üst düzeye ulaştığını, üst düzey temasların sık olduğunu ve siyasi güvenin sağlam olduğunu belirtti. Putin, ikili ticaretin istikrarlı bir şekilde büyüdüğünü, enerji arz ve talebinde karşılıklı fayda sağlandığını, ulaştırma, lojistik, bilim ve teknoloji gibi alanlarda iş birliğinin giderek derinleştiğini ifade etti. "Rusya-Çin Kültür Yılı"nın ardından "Rusya-Çin Eğitim Yılı"nın başlayacağını söyleyen Putin, Rusya-Çin ilişkilerinin sınavlardan geçerek zamanla daha da güçlendiğini ve kapsamlı stratejik iş birliğinin bir modeli haline geldiğini belirtti. İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Antlaşması’nın, ikili ilişkiler için sağlam bir yasal temel oluşturduğunu ve mevcut koşullar altında daha da önemli bir güncel anlam taşıdığını vurgulayan Putin, Rusya tarafının, Çin tarafıyla birlikte antlaşmanın ruhuna bağlı kalarak stratejik koordinasyonu ve pratik iş birliğini güçlendirmeye ve iki ülke ilişkilerini daha da üst düzeye taşımaya hazır olduğunu belirtti. Rusya-Çin iş birliğinin, çalkantılı uluslararası ortamda önemli bir istikrar unsuru olduğunu ifade eden Putin, Rusya tarafının, Çin tarafıyla çok taraflı koordinasyonu güçlendirmeye, Çin'in Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Gayriresmî Toplantısı'na ev sahipliğini desteklemeye, Shanghai İşbirliği Örgütü'nün konumunu ve etkisini birlikte güçlendirmeye, BRICS mekanizmasının dayanışmasını ve iş birliğini artırmaya, Birleşmiş Milletler'in otoritesini korumaya, medeniyetlerin çeşitliliğini savunmaya ve uluslararası düzeni daha adil ve makul hale getirmeye yönelik çabaları desteklemeye hazır olduğunu sözlerine ekledi.

İki lider, Orta Doğu'daki durum gibi önemli uluslararası ve bölgesel konularda görüş alışverişinde bulundu.

İki lider, Çin-Rusya Başbakanlar Düzenli Toplantı Mekanizması çerçevesinde faaliyet gösteren başbakan yardımcısı düzeyindeki iş birliği komisyonlarının iki taraf başkanlarının yatırım, enerji, ekonomi ve ticaret, Kuzeydoğu-Uzak Doğu iş birliği ve beşeri ile kültür alanlarındaki iş birliği ilerlemelerine ilişkin raporlarını dinledi. İki ülkenin dışişleri bakanları ise Çin-Rusya'nın uluslararası ve bölgesel meselelerdeki koordinasyon ve iş birliği durumu hakkında bilgi verdi.

Görüşmelerin ardından iki lider "Çin Halk Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu Arasında Kapsamlı Stratejik Koordinasyonun Daha da Güçlendirilmesi ile İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliğinin Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Açıklaması"yı imzaladı ve yayımladı. İki lider ayrıca ekonomi ve ticaret, eğitim, bilim ve teknoloji gibi alanlarda 20 iş birliği belgesinin imzalanmasına tanıklık etti.