The Guardian: İngiliz bankaları Visa ve Mastercard'a alternatif sistem kurmayı planlıyor

İngiltere banka yöneticileri, Donald Trump'ın ABD'ye ait ödeme sistemlerini kapatma yeteneğiyle ilgili artan endişeler arasında, Visa ve Mastercard'a ulusal bir alternatif oluşturmak için ilk toplantılarını yapacaklar.

Barclays'in İngiltere CEO'su Vim Maru'nun başkanlık edeceği toplantı, bu Perşembe günü yapılacak ve sorunlar ortaya çıkması durumunda İngiltere ekonomisinin işleyişini sürdürmek için yeni bir ödeme şirketinin maliyetlerini karşılayacak bir grup finansör bir araya gelecek.

Hükümet tarafından desteklenen bu girişim yıllardır tartışılmaktadır. Ancak Trump'ın Grönland konusunda NATO müttefiklerine yönelik son tehditleri, ABD şirketlerine aşırı bağımlılığın Birleşik Krallık'ın ödemelerini ve daha geniş anlamda ekonomisini riske atabileceği endişelerini artırıyor.

Birleşik Krallık Ödeme Sistemleri Düzenleyicisi'nin 2025 tarihli raporuna göre, Birleşik Krallık'taki kart işlemlerinin yaklaşık yüzde 95'i Mastercard ve Visa'ya ait ödeme sistemleri kullanılarak yapılıyor. Ülke genelinde nakit kullanımının azalmaya devam etmesiyle bu hakimiyet çok daha önemli hale geldi.

Projeye aşina bir yönetici Guardian'a verdiği demeçte, "Mastercard ve Visa kapatılırsa, bizi 1950'lere geri götürür," dedi. O zamanlar kartlar Birleşik Krallık ekonomisine hakim değildi ve işletmeler tamamen nakde bağımlıydı. "Elbette, egemen bir ödeme sistemine ihtiyacımız var." diye ekledi.

Potansiyel aksama çok büyük olabilir. İşletmelerin ödemelerinin %60'ı için Visa ve Mastercard'a bağımlı olduğu Rusya'da, şirketleri hizmetlerini kapatmaya zorlayan ABD yaptırımları, sıradan insanları fonlara erişimden mahrum ve mal satın alamayacak durumda bıraktı.

Benzer endişeler AB'de de dile getiriliyor; burada politikacılar, yabancı güçlerin keyfi olarak kapatamayacağı yerel ağlar kurma konusunda sesli bir tavır sergiliyorlar. Avrupa Parlamentosu Ekonomi ve Para İşleri Komitesi Başkanı Aurore Lalucq, geçen ay ABD şirketlerine bu kadar önemli bir hizmet için güvenmenin sakıncalı olduğuna dair sert bir uyarıda bulundu ve bu uyarı viral oldu.

Lalucq, “Visa, Mastercard… acil mesele ödeme sistemimiz. Trump her şeyi kesebilir. Gerisi hikaye. Komisyondan ödeme sistemleri için bir Avrupa Airbus'ı organize etmesini acilen talep ediyorum: uyarılmadığınızı söyleyemezsiniz.” dedi.

Yeni ödeme sisteminin 2030 yılına kadar faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mastercard ve Visa, İngiltere'ye bağlılıklarını ve rekabeti memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Visa, bunun tüketicilere ve işletmelere "yenilikçi, güvenli dijital ödemelere erişim" sağlamayı da içerdiğini söyledi.