Faiz harcamaları artmaya, faiz-dışı bütçe iyileşmeye devam ediyor

Gedik Yatırım'ın değerlendirmesinde, merkezi bütçenin, Ocak’ta 215 milyar TL açık verirken, 12-aylık birikimli açığın 1,8 trilyon TL’den 1,87 trilyon TL’ye yükseldiği belirtildi. Ocak’ta merkezi bütçenin 214,5 milyar TL açık verirken, faiz dışı dengede 241,9 milyar TL fazla verildiği vurgulanırken şu bilgiler kaydedildi:

"Geçen yılın aynı ayında 139,3 milyar TL bütçe açığı, 23,8 milyar TL faiz dışı fazla verilmişti. Enflasyona göre düzeltilmenin ardından ise, geçen yılın rakamları bugünün rakamlarıyla 182 milyar TL bütçe açığı ve 31 milyar TL faiz dışı fazlaya tekabül etmekte. 12-aylık birikimli bakıldığında, bütçe açığı 1,8 trilyon TL’den 1,87 trilyon TL’ye yükselirken, 255,3 milyar TL’lik faiz-dışı fazla 473,4 milyar TL’ye yükseldi.

Ocak’ta vergi gelirlerindeki güçlü performans ile faiz-dışı harcamalardaki kontrollü artış öne çıkıyor. Ocak’ta vergi gelirlerinde yıllık nominal yüzde 49 (reel yüzde 12), vergi-dışı gelirlerde de yüzde 93’lük (reel yüzde 45) artışla güçlü gelir performansı devam etti. Vergi tahsilatında gelir vergisindeki yüzde 71’lik yıllık artış öne çıkmaya devam ediyor, ki bu artışta mevduat/yatırım fonu gelirlerinden alınan stopaja yapılan artışlarının etkisi önemli (mevcuttaki yüzde 17,5’lik stopaj oranı Ocak 2025’te yüzde 10 seviyesindeydi). KDV tahsilatındaki yüzde 81’lik artış da tüketimin güçlü seyretmeye devam ettiğini gösteriyor. Faiz-dışı harcamalarda ise kontrollü artış trendi devam ediyor; yıllık nominal artış yüzde 32 (reel: -yüzde 1) olarak gerçekleşmiş görünüyor. Bu da güçlü gelir performansıyla birlikte faiz-dışı dengedeki iyileşmeye katkıda bulunmuş. 2024 sonunda 836 milyar TL seviyesine ulaşan faiz-dışı açığın Ocak 2026 itibariyle 474 milyar TL fazlaya dönüştüğünü (12-aylık birikimli) takip ediyoruz.

Bütçede zayıf halka faiz harcamaları olmaya devam ediyor. Faiz-dışı taraftaki bu olumlu performansa karşın, faiz harcamaları bütçeye önemli bir yük doğurmaya devam ediyor. Geçen yılın Ocak ayında 163 milyar TL olarak gerçekleşen faiz harcamalarının bu senenin aynı ayında 456 milyar TL’ye ulaşması (yarısından fazlası ilk kez 2016’da ihraç 14/01/2026 vadeli TÜFE’ye endeksli tahvilin itfasından kaynaklandı) Ocak’taki bütçe açığının başlıca nedenlerinden biri oldu. Ocak’taki yüklü faiz ödemesinin etkisiyle 12-aylık birikimli olarak takip ettiğimiz “faiz harcamaları/vergi gelirleri” oranı da yeniden yüzde 20 seviyesinin üzerine yükseldi. 2026’da kabaca 184 tonluk altın tahvilinin geri ödemesi de, yüksek altın fiyatları nedeniyle Hazine’ye ek faiz harcaması doğuracak. 2026 yılı Bütçesi hazırlandığı dönemde ons altın fiyatlarının 3.300 $ civarlarında seyrettiği dikkate alındığında, mevcut altın fiyatlarıyla bu etki 250-300 milyar TL seviyelerine varabilir.

2026’da Bütçe açığı/GSYH oranı, OVP öngörülerine paralel yüzde 3,5 civarında (belki de sınırlı bir miktar altında) olabilir. 2025’te hükümet projeksiyonlarının (Eylül’de yayınlanan OVP’ye göre) üzerine çıkan vergi gelirleri 2026 yılı için de vergi gelir hedeflerinin aşılması potansiyeline işaret ediyor. Buna karşın, olumsuz tarafta faiz harcamaları tarafındaki yukarıda bahsettiğimiz potansiyel sapma bu olumlu etkiyi büyük ölçüde telafi edebilir. Bu arada, 2026 yılı Bütçesinde de deprem harcamaları için 600 milyar TL’nin üzerinde bir ödenek konması, deprem harcamalarının bütçedeki olumsuz etkisinin süreceğine işaret ediyor. Faiz-dışı harcamalardaki kontrollü artışın sürdürüleceği varsayımıyla, 2026 sonunda merkezi bütçe açığının yüzde 3,5’lik OVP projeksiyonlarına yakın bir seviyede (belki de sınırlı bir miktar altında) gerçekleşmesini bekliyoruz."