Çin-Kanada ilişkilerindeki olumlu ivmeyi sürdürmek için ''dört'' ortak öneri uygulanmalı

Li Yuejian- Ziyaret kapsamında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Carney’i kabul etti. Xi Jinping, iki ülkenin karşılıklı saygı ve güven temelinde hareket eden, ortak kalkınma gerçekleştiren, birbirine güvenen ve karşılıklı olarak koordinasyon sağlayan ortaklar olması gerektiğini vurguladı. Bu yaklaşım, ikili ilişkilere yeni bir dönem açılması için stratejik rehberlik sundu.

Taraflar ayrıca “Çin ve Kanada Liderler Görüşmesine İlişkin Ortak Bildiri”yi yayımlayarak, Çin-Kanada yeni tip stratejik ortaklığının ilerletilmesi konusunda mutabakata varırken, makroekonomi, ekonomi ve ticaret, enerji, finans ile kültürel ve beşeri etkileşim gibi alanlarda somut sonuçlar elde edilmesini destekledi ve 8 ayrı işbirliği belgesine imza attı. Bu adımlar, Çin-Kanada ilişkilerinde yeniden iyileşme yönündeki olumlu ivmeyi pekiştirdi.

Söz konusu olumlu ivme kolay elde edilmedi. Geriye dönüp bakıldığında, 1970 yılında diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana, Çin ile Kanada arasındaki ikili ilişkiler uzun süre Çin'in Batı ülkeleriyle olan ilişkilerinin ön saflarında yer aldı. Ancak, önceki yıllarda Kanada'da görev yapan hükümetin bazı mantıksız adımları nedeniyle son yıllarda ikili ilişkiler gerginleşmişti.

Carney'in 2025 yılında göreve gelmesinden bu yana, yeni Kanada yönetimi Kanada-Çin stratejik ortaklığını ilerletmeyi ve ikili ilişkilerde daha büyük başarılar elde etme hedefini ortaya koydu. Ekim 2025'te, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Kore Cumhuriyeti'nin Gyeongju kentinde Başbakan Carney ile bir araya geldi ve önemli bir mutabakata vardı. Bu, iki ülke arasındaki ilişkilerde bir dönüm noktası oldu.

Görüşmeden birkaç ay sonra Carney Çin’e ilk ziyaretini gerçekleştirdi. Analistler, Kanada'nın Çin'e yönelik mevcut diplomatik yaklaşımının bağımsızlık, rasyonellik ve pragmatizm gösterdiğini savundu. Carney'in ziyaretinin sonuçları ve Çin-Kanada ilişkilerindeki iyileşme eğiliminin, kargaşayla dolu dünyaya daha fazla pozitif enerji katacağı belirtildi.

Cumhurbaşkanı Xi, ikili ilişkilere yönelik ‘‘dört ortak’’ önerisini sunarken siyasi, kalkınma, beşeri ve kültürel ve çok taraflı işbirliği yoluyla yeni bir tip stratejik ortaklık kurması için yol haritasını çizdi.

Başbakan Carney de Kanada'nın Çin ile sağlam ve sürdürülebilir yeni bir stratejik ortaklık kurmaya hazır olduğunu ve bunun her iki halk için daha büyük faydalar sağlayacağını dile getirdi.

Asya-Pasifik bölgesinde ve küresel ölçekte etkili ülkeler olan Çin ve Kanada, çok taraflılığın ve serbest ticaretin sadık savunucuları konumunda bulunurken, birçok uluslararası konuda ortak tutuma sahip.

Carney'in Çin ziyareti sırasında Çin tarafı, Kanada ile Birleşmiş Milletler, G20 ve Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği gibi çerçevelerde iletişim ve eşgüdümün güçlendirilmesine, küresel zorluklarla birlikte mücadele edilmesine hazır olduğunu belirtti. Kanada tarafı ise Xi Jinping tarafından ortaya konan Küresel Yönetişim İnisiyatifi’ni yüksek takdirle karşıladığını, Çin ile çok taraflı koordinasyonu derinleştirmeye, çok taraflılığı ve Birleşmiş Milletler’in otoritesini korumaya ve dünyanın barış ile istikrarını birlikte savunmaya istekli olduğunu vurguladı.