Cari açık beklentilerden hızlı yükselse de halen ılımlı seviyelerde

Gedik Yatırım’ın raporunda Kasım ayında cari dengenin 4,0 milyar dolar açık verdiği belirtildi. Bu rakamın, 3,0 milyar dolarlık medyan piyasa beklentisinin ve 3,1 milyar dolarlık tahminlerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleştiği aktarılan raporda şu değerlendirmelere yer verildi:

“Hizmetler dengesinden kaynaklanan net girişler 3,9 milyar dolar  ile 4,3 milyar dolar  beklentimizin altında kalırken, birincil gelir dengesi (yurtdışı yatırımlardan elde edilen kar, faiz ve temettülerin net akımı) 1,6 milyar dolar  çıkış kaydetti (bizim 1,2 milyar dolar  beklentimize kıyasla). Bu iki kalem, manşet gerçekleşmenin tahminimizden sapmasında başlıca belirleyici unsurlar oldu. Geçen yılın aynı ayında cari denge 2,8 milyar dolar açık vermişti. Bu sonuçla birlikte, 12 aylık birikimli cari açık 22,0 milyar dolar 'dan 23,2 milyar dolar 'a (GSYH’nin yüzde 1,5’i) yükseldi.

Rezervlerdeki gerileme Kasım’da hızlanarak devam etti. Kasım’da sermaye hesabı 1,1 milyar dolar  fazla verse de, net-hata noksan kalemindeki 1,9 milyar dolarlık çıkışın da etkisiyle resmi rezervlerde 4,8 milyar dolarlık gerileme olduğu görülüyor. Ocak-Kasım döneminde ise, kayıt-dışı sermaye hareketlerini (ve istatistiki hataları) gösteren net-hata-noksan kaleminden çıkış 18,0 milyar dolar ’a ulaşırken, buna bağlı olarak rezervlerde de 17,9 milyar dolarlık bir gerileme var.

Kasım’da sermaye hareketlerinin detayları şöylece özetlenebilir: Doğrudan yatırımlar: Brütte 990 milyon dolarlık girişe karşın, yurtdışına yapılan yatırımların 647 milyon dolar ’a ulaşmasıyla nette sadece 342 milyon dolarlık giriş sağlanmış. Bu kanaldan 11-aylık dönemde de 3,7 milyar dolar ’lık sınırlı sermaye girişi olduğu görülüyor.

Portföy yatırımları: DİBS’lere 1,65 milyar dolarlık yabancı girişine karşılık, Hazine’nin 0,6 milyar dolarlık, özel sektörün de 0,2 milyar dolarlık net Eurobond geri ödemesi ve hisse senetlerinden 59 milyon dolarlık çıkış toplam girişleri sınırlamış. Bunlara ek olarak, yurtdışında yapılan portföy yatırımlarının 1,8 milyar dolar ’a ulaşmasıyla nette 1,0 milyar dolarlık çıkış gözükmekte. Yurtdışında yapılan portföy yatırımlarında 2024’ün başlarından bu yana ciddi bir hızlanma görülüyor, ki 12-aylık birikimli bakıldığında 13,2 milyar dolarlık sermaye çıkışı olduğu görülüyor. Buna göre, son 12-aylık dönemde portföy kanalından 10,2 milyar dolarlık giriş olsa da, nette 3,0 milyar dolarlık çıkış olduğunu söyleyebiliriz.

Özel sektörün kredi borçlanması ise cari açık finansmanında başrolü üstlenmeye devam ediyor. Kasım ayında bankaları bu yolla 1,5 milyar dolar, şirketler kesimi ise 2,0 milyar dolar  finansman sağlamış görünüyor.

Cari açık beklentilerin üzerinde gitse de yönetilebilir seviyelerde kalmaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı aralık ayına ait öncü dış ticaret verisi rekor ihracat rakamına (26,4 milyar dolar ) rağmen ithalatta devam eden ivmelenme nedeniyle 9,4 milyar dolar gibi yüksek dış ticaret açığına işaret etti. Bu rakama göre cari açık 5,5-5,6 milyar dolar civarında gerçekleşebilir (Aralık 2024: 4,7 milyar dolar ). Bu da cari açıktaki yükseliş trendinin hızlanarak sürmesi ve yılı 24 milyar dolar ’ın biraz üzerinde bir seviyede tamamlaması anlamına geliyor.

Uzunca bir süredir 22,0 milyar dolar olarak öngördüğümüz 2025 sonu cari açık rakamını geçtiğimiz ay 22,5 milyar dolar ’a revize etmiştik. Dolayısıyla, cari açıktaki artış trendinin son aylarda beklentilere göre hızlandığını söyleyebiliriz. 26 Aralık’ta yayınladığımız Strateji Raporumuzda 2026 yıl sonuna ilişkin cari açık tahminimizi de 32 milyar dolar  (GSYH’nin yaklaşık 1,9’u) olarak tahmin etmiştik. İthalatta bir süredir gözlemlediğimiz ivmelenme yukarı yönlü risklere işaret etmekle birlikte, genel dış denge görünümünün yönetilebilir olmaya devam ettiğini söyleyebiliriz.”